Wat het onderzoek zegt.En wat niet.

Patiënten na een totale heupvervanging werkten een thuisprogramma af. De onderzoekers splitsten hen op naar hoeveel ze er daadwerkelijk van deden en vergeleken beide groepen met controles. Alleen wie minstens drie keer per week trainde, ging significant vooruit in kracht, snelle loopsnelheid en functie. De auteurs wijzen therapietrouw zelf aan als het knelpunt.

Het programma werkte bij drie keer per week en daaronder niet. Al het andere komt daarna pas.

232 patiënten die de standaardrevalidatie na een heupfractuur al hadden afgerond, werden gerandomiseerd naar een functioneel thuisprogramma of naar een controlegroep die voorlichting over voeding kreeg. Na zes maanden scoorde de interventiegroep beter op functionele mobiliteit (SPPB-verschil 0,8, 95% CI 0,4 tot 1,2). De auteurs noemen de verbetering bescheiden en het klinisch belang ervan onbepaald.

Gepubliceerd in JAMA. Ook nadat de formele revalidatie stopt voegt een thuisprogramma nog iets toe, al is het minder dan je zou hopen.

Vijf studies en 234 deelnemers, samengevoegd. Fysiotherapie na een electieve heupvervanging verbeterde de abductorkracht met gemiddeld 16 Nm, de loopsnelheid met 6 m/min en de cadans met 20 stappen/min. Onbegeleid thuis doen en begeleid in de praktijk leverden vergelijkbare resultaten op.

Thuis is hier niet de goedkope versie van poliklinische zorg. De uitkomsten waren vergelijkbaar.

Kwetsbare ouderen op de wachtlijst voor een heupvervanging trainden voorafgaand aan de operatie intensief thuis, onder begeleiding van een fysiotherapeut. Therapietrouw en tevredenheid waren hoog, met een mediaan van 5 op 5, en er deden zich geen ernstige ongewenste voorvallen voor. Op de zesminutenwandeltest wonnen zij 41 meter op de controles (95% CI 8 tot 74).

Een groep die vaak wordt afgeschreven als niet in staat tot een thuisprogramma, deed het en had er baat bij.

Elf mensen met patellofemorale pijn deden een progressief krachtprogramma van twaalf weken gericht op de heup. Tien maakten het af en zij rapporteerden allemaal verbetering, met grote effectgroottes voor pijn (3,36), functie (KOOS-PF 1,37) en dynamische heupabductiekracht (2,22).

Een haalbaarheidsstudie met elf mensen, dus neem de effectgroottes licht op. De opbouw zelf is het lenen waard.

Knieartrose, een thuisprogramma met of zonder aanvullende groepslessen, plus een gezondheidseconomische analyse. De aangevulde groep deed het beter op loopfunctie en pijn, en nog steeds twaalf maanden nadat de behandeling was gestopt. Tussen de groepen werd geen verschil in therapietrouw aan het thuisprogramma gevonden.

De lessen verbeterden het resultaat zonder de therapietrouw te verbeteren, wat suggereert dat therapietrouw niet was wat zij oplosten.

21 gerandomiseerde trials en 30.850 mensen, over het voorkómen van lage rugpijn. Oefeningen gecombineerd met voorlichting halveerden het risico op een episode ruwweg (RR 0,55, 95% CI 0,41 tot 0,74), op bewijs van matige kwaliteit. Oefeningen op zichzelf verlaagden het risico ook (RR 0,65), zij het op zwakker bewijs. Rugbanden, inlegzolen en voorlichting alleen leken rugpijn niet te voorkomen.

Bewegen helpt rugpijn voorkomen, met of zonder uitleg. Uitleg op zichzelf niet.

Een Cochrane-review van 42 trials en 8.243 mensen, vooral artrose en rugpijn. Zes trials vergeleken verschillende manieren om oefeningen aan te bieden, waaronder begeleide sessies, opfrissessies en audio of video om mee naar huis te nemen. Vijf van die zes vonden dat de therapietrouw verbeterde. De trials die het ene type oefening tegen het andere zetten, vonden vrijwel niets.

Veranderen wélke oefening je voorschrijft levert minder op dan veranderen hoe de patiënt hem krijgt.

100 VKB-reconstructies retrospectief bekeken. Na zes maanden had 12% een stijve knie. Onvolledige aanwezigheid bij de fysiotherapie en eerdere knieoperaties waren de twee sterkst samenhangende factoren, allebei op p < 0.005.

Therapietrouw is in dit onderzoek geen zachte uitkomst. Revalidatie niet afmaken ging samen met een stijve knie.

Patiënten na een heupresurfacing kregen een score voor hoe toegewijd ze aan hun revalidatie waren, en die werd naast hun resultaten gelegd. Meer toewijding ging samen met betere fysieke en mentale SF-12-scores, een betere Harris Hip Score en meer tevredenheid. De verbanden hielden stand in een multivariaat model.

Hoe toegewijder patiënten aan hun revalidatie waren, hoe beter ze scoorden op elke gemeten uitkomst.

Een systematische review naar de vraag of de relatie tussen therapeut en patiënt het resultaat van fysieke revalidatie beïnvloedt. Dat doet zij, positief. De auteurs voegen er zorgvuldig aan toe dat er meer onderzoek nodig is voordat iemand kan zeggen hoe sterk.

Het onthouden waard bij elk hulpmiddel dat belooft tijd te besparen in de praktijk. Die tijd kan ergens beter heen.

Deelnemers leerden een programma voor de bovenste extremiteit via live instructie, via video (in twee versies) of alleen via een papieren uitdraai. De uitdraai-groep maakte ruim twee keer zoveel fouten als de groepen met live of video. Live en video waren niet van elkaar te onderscheiden, zowel direct als een dag later.

Video presteerde even goed als een therapeut die naast je staat. Papier kwam niet in de buurt.

Twintig gezonde mensen leerden eenvoudige en complexe oefeningen via video of via stilstaande illustraties. De videogroep voerde ze beter uit, tijdens het leren en een dag later. De videogroep was ook gemotiveerder om thuis te trainen en had meer vertrouwen dat ze het goed deden. Alle deelnemers gaven aan liever van video te leren.

Ruim voordat oefen-apps bestonden lag de bevinding er al: beweging overleeft het niet om platgeslagen te worden tot plaatjes.

58 mensen leerden schouderoefeningen, of van een video die de gebruikelijke fouten liet zien en corrigeerde, of in één sessie bij een fysiotherapeut. De scores op de uitvoeringsschaal kwamen uit op 13,66 tegen 13,46. Geen betekenisvol verschil. Bewijsniveau 1b.

Voor het aanleren van techniek hield een goed gemaakte video stand tegen een therapeut in de kamer.

Tachtig mensen met klachten aan het bewegingsapparaat kregen hun thuisoefeningen vier weken lang aangeboden, via een app met begeleiding op afstand of op papier. De app-groep gaf aan er meer van te doen: 1,3 punt hoger op een 11-puntsschaal (95% CI 0,2 tot 2,3). Ook de functiescores waren iets beter. De auteurs zeggen er expliciet bij dat zij niet weten of die extra therapietrouw klinisch iets betekent.

Mensen zeggen digitale oefeningen vaker te doen dan die op papier. Of dat het herstel verandert, kan deze trial niet zeggen.

206 mensen met knieartrose, 24 weken gevolgd. De ene groep kreeg een zelfstandig online krachtprogramma plus automatische sms-berichten, de andere alleen online informatie. De pijn verbeterde 1,6 punt meer en de functie 5,2 punt. 72% van de interventiegroep bereikte een klinisch relevante verbetering van de pijn, tegen 42% van de controles.

Gepubliceerd in JAMA Internal Medicine en het sterkste resultaat op deze pagina. Let op wat het droeg: een onbegeleid programma plus iets dat mensen eraan herinnerde het te openen.

Kinderen met cerebrale parese en andere neurologische ontwikkelingsstoornissen, acht weken, een online platform tegenover papier. Het aandeel voltooide oefeningen kwam uit op 62,8% tegen 55,8%, een verschil dat geen significantie haalde. Ook op doelbereiking was er geen verschil. Beide groepen gingen vooruit.

De trial die nee zegt. Bij kinderen met een beperking maakte het platform geen meetbaar verschil met een uitdraai.

305 deelnemers, de helft kreeg het programma via een webgebaseerd systeem en de helft op de gebruikelijke manier. De webgroep rapporteerde meer therapietrouw en meer vertrouwen om de oefeningen alleen te doen. De tevredenheid was in beide groepen gelijk. Net als bij Lambert sluiten de auteurs af met de opmerking dat de klinische relevantie nog moet worden vastgesteld.

Een trial bijna vier keer zo groot als die van Lambert vond hetzelfde, inclusief dezelfde onbeantwoorde vraag aan het eind.

Een systematische review naar wat daadwerkelijk voorspelt of iemand een thuisprogramma volhoudt. Vijf factoren hadden relatief sterk bewijs achter zich: de intentie om het te doen, zelfmotivatie, self-efficacy, of iemand eerder is blijven bewegen, en sociale steun.

Geen van die vijf is een eigenschap van de software. De meeste zijn eigenschappen van het gesprek in de praktijk.

Een Zweeds registeronderzoek onder 6.946 mensen met heup- of knieartrose die hetzelfde eerstelijnsprogramma volgden, 39% van hen digitaal en 61% face to face. Alleen wie minstens 80% van het programma afmaakte, telde mee. Beide routes leverden op drie maanden een klinisch relevante daling van de pijn op. Digitaal kwam er 0,93 punt voor uit, wat de auteurs omschrijven als van onzeker klinisch belang.

De grootste vergelijking van beide routes op deze pagina. Voor wie het programma afmaakt, vond ze geen reden om de praktijk te verkiezen.

Een Nederlandse trial (NIVEL) van Join2move, een zelfsturend internetprogramma bij knie- en heupartrose. Van de 100 mensen in de interventiearm begon 94% er daadwerkelijk aan en haalde 46% de vooraf vastgelegde drempel voor therapietrouw, zes van de negen modules. Na drie maanden rapporteerde de interventiegroep een betere fysieke functie, 6,5 punt voor op de controles. Na een jaar was het verschil in functie niet meer significant, al bewoog de interventiegroep meer.

Mensen aan een volledig zelfsturend programma laten beginnen is makkelijk. De helft van hen door twee derde ervan heen krijgen is de echte bevinding.

Een systematische review en meta-analyse van telerevalidatie bij chirurgische patiënten. Het oordeel: haalbaar, met potentie om de kwaliteit van leven te verbeteren, en minstens even effectief als gebruikelijke zorg. Het effect op fysieke uitkomsten specifiek bleef onduidelijk.

"Minstens even effectief" is een echte bevinding. Het is ook het plafond van wat deze literatuur draagt.

Een overzicht van 53 systematische reviews over telerevalidatie in de fysiotherapie, waarvan er 17 als laag risico op bias werden beoordeeld. Die reviews met laag risico waren verdeeld tussen voorkeur voor telerevalidatie en geen verschil met zorg op locatie. De auteurs noemen hun eigen resultaten tegenstrijdig en de kwaliteit van de onderliggende trials slecht.

De meest sceptische bron op deze pagina, en hij komt nog steeds uit op vergelijkbaar in plaats van slechter.